آموزش لهجه كرماني
این بخش خیلی جالبه هم برای کرمانیهای عزیز هم غیر کرمانیها
ما تو این بخش سعی میکنیم لهجه ی کرمونی رو بیشتر معرفی کنیم !
غیر کرمانی ها هم میتونن یاد بگیرن و کلاس بذارن!
حالا چندتا جمله ی کرمونی
اَزی وَر بعد ما ایجا یه بخشی داریم که اسمش بخش لَجه ی کرمونی هَسته
اِجَمَ ایكه دست وَرپابیاری زودی برو بخون
اَزی وَر بعد : .......................... azi var baad = از این به بعد
اِجَمَ ایكه :........................ahame inke = عوض اینكه
آباجی : ................................ Âbâji
خواهر
آبخوری : ............................. âbxuri
لیوان
آبپارس : ............................. âb pars
آبسهكردن دندان
آجیر : ...............................âjir
بیدار
هوشیار ، آجیر شد = هوشیار شد
آستا :................................. âstâ
آهسته
آش قفاپا ............................ âše qfâpâ
آشی كه روز سوم برای مسافر میپزند
آفووك .............................âfuook
هیچ
آفوكم نداره =هیچی نداره
آفك : .............................âfk
تاول
اولالِنگون : .......................ulâlengon
آویزان
آریك : ........................... ârik
لثه
آریكام درد میكنه = لثههام درد می كنه
اَبالایی : .......................abâlâii
پشتیبانی كردن
اَ پستا : ..............................apastâ
درهم ، مخلوط ، از دَم
اَپشُو : ............................... apešow
عطسه
اَ جِمِ : ............................. .. ajeme
بهجای ، عوضه
اِجَمَ ایكه اَِبالایی اون بشی … = عوض اینكه طرفداری اونو بكنی …
اختلاط : ............................ extelât
گفتگو ، صحبت
اَزی وَر بعد : .......................... azi var baad
از این به بعد
اوساكی : ............................. osâki
آن وقت ، آنساعت
اِسپریچو : ............................ asperiču
پرستو
اسولرو : .......................... osolero
هر چیز مزاحم
اَسیر و اَبیر : ........................ asir o abir
سرگردان
اَشِت : ................................. ašet
از تو
اَشِت گلهمندم = از تو گلهمندم
اُشترو : ................................ oštoro
یك قاچ ( قاش )هندوانه یا خربزه
اِشكمدار : ............................ eškamdâr
حامله
زن اِشكم دار = زن حامله
اُفتنگ : .............................. ofteng
كیسههای كوچكی كه دواهای محلی را در آن میگذارند ، به آدمهای فتنه و كسانیكه كار راه نمیاندازند و به هرچیزی گیر میدهند و دنبال دعوا میگردند نیز میگویند
اَكبیر : ............................. akbir
بدقیافه
آفوك âfuk = هیچ
به كسی كه هیچ مال و منالی ندارد می گویند ׃ آفوكم نداره
آدرشكو âderešku
1- احساس لرز در موقع سرما یا تب 2-احساس لرزش بدن در موقع تنفر و انرجار ( چندش)
آدرشكومون شد = سردم شد . لرزیدم
آدریمون âderymon
لُخت ، عریان . بی پول بیسرمایه ، گدا و حقیر ، سرگردان . بی كس و كار
آدور âdur
خار ، بوته های كوتاه و نوك تیزی كه در فصل بهار گلهای ریز و قشنگی دارند و در اطراف كرمان زیاد می روییده و هیچ چیز مانع رشد تكثیرشان نمی شود و حتی از زیر آسفالت و سیمان هم جوانه می زدند . آدوری باغین خیلی مشهور بوده است و كشاورزان باغین بعد از رشد كامل بوته آن را از روی خاك می بریدند و تخم هندوانه ی خیسی را در میان ساقه می گذاشتند . این دانه با گرفتن آب از ساقهی آدور رشد كرده و می گویند هندوانه شیرین و آبداری هم از آن به عمل می آمده است ( باغین یكی از روستاهای نزدیك كرمان – 25 كیلومتری جاده سیرجان كرمان )
آ تیرت âtirt
آی زكی . لفظی كه دلالت بر تحقیر . مسخره كردن می نماید . آ تیرك âtirk یا otirt هم می گویند
آراگیرا ârâgerâ
آرایش كامل ، كه در قدیم لوازم آن هفت قلم بوده و عبارتند از 1 – سرخاب 2- سفیداب 3- رنگ ( وسمه ) 4- سورمه 5- حنا 6- روناس 7 – ختات
آبداغو âbdâqu
غذای فقیران بوده است . پیازی را در كمی روغن تف می داده و زرد چوبه و فلفل و نمك می ریختند ( اگر داشتند مقداری هم سیب زمینی در ان خورد كرده ) و پس از جوشیدن نان در آن ترید كرده و می خوردند . به آن آبپیتو âbpitu هم می گفتند . كسانیكه این همه را نداشتند ، فلفل زیادی در روغن سرخ می كردند و پعد آب می ریختند و نمك و پس از جوشاندن با نان می خوردند كه به این آب فلفلو âbfelfelo می گفتند .
آب گرَمو âb garmu
همان اشكنهی تهرانی ها كه وقتی خیلی چرب و پر روغن باشد به آن آبگرمو میرزایی می گویند .
آب گوشت مُتنجنه âb gušte motanjene
آبگوشتی كه علاوه بر نخود و سیب زمینی و لوبیا ، مقداری برگهی هلو ، برگهی زردآلو ، آلو ، كمی خرما خشك (خرما خصب ) ، مغز گردو ، ترخون ، گوجهی خشك و شنبلیله و مقداری روغن و ادویهی معطر به آن اضافه می نمایند .به آن آبگوشت امام حسینی هم می گویند .
نقل از يك وبلا گ هم وطنان كرماني البته با اجازه.چون خودم لهجه كرماني رو دوست دارم براي شما هم گذاشتم تا اگه دوست داشتيد بخونيد...! فدوي رضا فتحعلي
با اجازه محیط زیست